Ένας ουρανός με αστέρια!


Ουράνια σφαίρα ονομάζεται η ιδεατή σφαίρα στην οποία βλέπουμε τα αστέρια και η οποία περιβάλλει τη Γη. Η ακτίνα της ουράνιας σφαίρας θεωρείται σχεδόν άπειρη!


Και ο ουρανός;

Ουρανό λέμε την ατμόσφαιρα και το διάστημα όπως φαίνονται από την επιφάνεια της γης και από την επιφάνεια άλλων πλανητών).


Τα αστέρια!

Αστέρι ή αλλιώς αστέρας, ονομάζεται κάθε ουράνιο σώμα που διατηρεί όλες εκείνες τις ιδιότητες του δικού μας Ήλιου. Συνεπώς όλοι οι αστέρες είναι Ήλιοι σε διαφορετικό μέγεθος.

Κάθε αστέρας λοιπόν, είναι ένα λαμπερό αέριο ουράνιο σώμα που παράγει ενέργεια από πυρηνικές αντιδράσεις σύντηξης που συμβαίνουν στον πυρήνα του.


Είναι αλήθεια ότι τα αστέρια πέφτουν;

Οι Περσείδες ή αλλιώς πεφταστέρια, είναι αυτά που φαίνονται σαν αστέρια που πέφτουν και σύμφωνα με την λαϊκή παράδοση μπορείς να κάνεις μια ευχή που θα πραγματοποιηθεί. Στην πραγματικότητα βέβαια, δεν είναι αστέρια που «πέφτουν». Πρόκειται για μικρά κομμάτια - απομεινάρια του κομήτη Σουίφτ-Τάτλ, τα οποία όταν εισέρχονται στην ατμόσφαιρα της Γης με τεράστιες ταχύτητες, καίγονται εξαιτίας της τριβής με την ατμόσφαιρα μέσα σε δευτερόλεπτα. Όποια από αυτά είναι αρκετά μεγάλα ώστε να φτάσουν στην επιφάνεια της Γης ονομάζονται μετεωρίτες.


Ο ουρανός είναι μπλε;

Το άσπρο φως του ήλιου αποτελείται από όλα τα χρώματα του φάσματος. Κάθε χρώμα ξεχωρίζει από το άλλο λόγω του διαφορετικού μήκους κύματος του φωτός που αντιστοιχεί σε αυτό. Ο εγκέφαλος του ανθρώπου αποδίδει σε κάθε ξεχωριστό μήκος κύματος του φωτός μια απεικόνιση, το χρώμα δηλαδή όπως το αντιλαμβανόμαστε. Δεν είναι όλο το φάσμα της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας ορατό από το ανθρώπινο μάτι. Στην μια άκρη του φάσματος που μπορούμε να αντιληφθούμε συναντάμε το ιώδες (μοβ) ενώ στην άλλη άκρη του φάσματος συναντάμε το ερυθρό. Ανάμεσά τους βρίσκονται όλα τα υπόλοιπα χρώματα. Ο αμφιβληστροειδής χιτώνας του ματιού αντιδρά κυρίως σε τρεις αποχρώσεις, στο κόκκινο, το πράσινο και το μπλε. Οι συνδυασμοί των ερεθισμάτων που προκαλούν αυτές οι αποχρώσεις δημιουργούν και τα υπόλοιπα χρώματα.

moon.jpg

Γιατί όμως ο ουρανός φαίνεται μπλε;

Η απάντηση βρίσκεται σε μια ιδιότητα που έχει το φως να διασκορπίζεται όταν συναντά μόρια ύλης μικρότερα από το μήκος κύματός του. Το μπλε φως, που έχει μικρότερο μήκος κύματος από το πράσινο και το κόκκινο, διασκορπίζεται πολύ περισσότερο από τα υπόλοιπα που αντιλαμβάνεται το ανθρώπινο μάτι. Συνεπώς, την ημέρα ο ουρανός φαίνεται μπλε.



bigsofoulis.pngΞέρετε ότι...


Στα παλιά χρόνια πίστευαν πως ο ουρανός σκέπαζε τη Γη σαν καπάκι!

Πίστευαν πως μπορούσαν να τον αγγίξουν και μάλιστα πως ίσως θα μπορούσαν να ρίξουν και μια ματιά έξω από αυτόν!

Άλλοι νόμιζαν πως είναι φτιαγμένος από πέτρα, άλλοι από γυαλί, άλλοι από κρύσταλλο. Μια επίσης πολύ γνωστή θεωρία ήταν πως υπήρχαν εφτά ουρανοί!

Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν, πως τον άπειρο ουρανό, κρατούσε στα χέρια του ένας Θεός, Άτλαντας.



Μπορείτε να θυμηθείτε...bigeksipnoula.png


Ποιος αρχαίος μυθικός ήρωας συναντήθηκε με τον Άτλαντα;



Ταξιδεύουμε στο διάστημα!

Όταν λέμε διάστημα, εννοούμε τον απέραντο χώρο στον οποίο κινούνται τα ουράνια σώματα.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, το ηλιακό σύστημα δημιουργήθηκε από τη βαρυτική κατάρρευση, συμπύκνωση και περιστροφή ενός γιγαντιαίου αρχικού νέφους αερίων και σκόνης. Ο Γερμανός φιλόσοφος Εμμάνουελ Καντ το 1755 πρότεινε για πρώτη φορά τη θεωρία ότι οι πλανήτες προέκυψαν από τη συμπύκνωση ενός τεράστιου νέφους αερίων και σκόνης. Στη συνέχεια και άλλοι επιστήμονες, επέκτειναν και συμπλήρωσαν τη θεωρία αυτή, η οποία είναι γνωστή ως νεφελική θεωρία η οποία σήμερα μετά από εξέλιιξη αποτελεί τη θεωρία της νεφελικής συμπύκνωσης.

Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, το αρχικό νέφος συμπυκνώθηκε και συρρικνώθηκε με αργό ρυθμό κάτω από την επίδραση της βαρύτητάς του, ενώ ταυτόχρονα άρχισε να περιστρέφεται. Το αποτέλεσμα της περιστροφής και της βαρυτικής κατάρρευσης ήταν το νέφος να αποκτήσει τη μορφή ενός πεπλατυσμένου δίσκου. Στο κέντρο του δίσκου σχηματίστηκε ένας πρωτοαστέρας από τον οποίο προήλθε ο Ήλιος. Στα εξωτερικά στρώματα του δίσκου δημιουργήθηκαν περιοχές με πιο συμπυκνωμένη ύλη από τις οποίες σχηματίστηκαν οι πρωτοπλανήτες και τελικά οι πλανήτες. Τα κομμάτια που απέμειναν αποτέλεσαν τους αστεροειδείς και τους κομήτες.


Η μελέτη του ουρανού, των αστεριών και των ουράνιων σωμάτων.

diastima.jpg

Η γέννηση της Αστρονομίας

Η Αστρονομία ερευνά όλα τα ουράνια σώματα, την προέλευση και την εξέλιξη τους, καθώς και τα φαινόμενα που συμβαίνουν στον χώρο έξω από την ατμόσφαιρα της Γης.

Η Αστρονομία είναι μια από τις αρχαιότερες επιστήμες. Η αστρονομία θεωρείται κατ' εξοχήν

ελληνική επιστήμη αφού θεμελιώθηκε από τους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους και οι οποίοι έκαναν

τα πρώτα και πολύ σημαντικά βήματα.


Κάποια από αυτά είναι:

*Το σύστημα του φαινόμενου μεγέθους των αστέρων που εφαρμόζεται ακόμα,

*Η σφαιρικότητα της γης από τον Πυθαγόρα τον 6ο αιώνας π.Χ.

*Το Ηλιοκεντρικό μοντέλο από τον Αρίσταρχο το Σάμιο, ο οποίος ήταν ο πρώτος που τοποθέτησε τον Ήλιο στο κέντρο του αντί για τη Γη (310 - 230 π.Χ.)

*Η μέτρηση της ακτίνας της Γης από τον Ερατοσθένη, 276 - 192 π.Χ.)

*Η κατάρτιση καταλόγου ουρανίων σωμάτων από τον Ίππαρχο τον 2ο π.Χ. αιώνα. Ο Ίππαρχος θεωρείται ο "πατέρας της αστρονομίας", αφού οι ανακαλύψεις του ήταν πάρα πολλές και τα βιβλία και οι έρευνές του ταξίδεψαν και στην Αλεξάνδρεια.

Τις θεωρίες και τις παρατηρήσεις των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων συγκέντρωσε και παρουσίασε όλες μαζί κατά τον 16ο αιώνα ο Κοπέρνικος, γι΄ αυτό πολλοί θεωρούν πως οι ανακαλύψεις αυτές είναι δικές του.


Η σχέση της Αστρονομίας και της Μυθολογίας

Η Αστρονομία, γεννήθηκε ακριβώς την ίδια στιγμή που γεννήθηκε και η ελληνική μυθολογία και μάλιστα σε μια αμφίδρομη σχέση, γιατί η θεία Μούσα Ουρανία ήταν η προστάτιδά της. Για το λόγο αυτό, αλλά και προς τιμήν των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων που θεμελίωσαν την αστρονομία, οι πλανήτες και πολλά ουράνια σώματα έχουν ελληνικά ονόματα των Θεών της μυθολογίας.

Ακόμα και η λέξη «πλανήτης», η οποία είναι παράγωγο της ελληνικής λέξης «πλάνης» που σημαίνει περιπλανώμενος, χωρίς μόνιμη διαμονή, προέρχεται από την αρχαιοελληνική φράση «πλανῆτες ἀστέρες» που σημαίνει άστρα που περι - πλανιούνται, σε αντίθεση με τους ίδιους τους αστέρες που μοιάζουν ακίνητοι στον ουράνιο θόλο, γι΄ αυτό και λέγονται «ἀπλανεῖς ἀστέρες».

thleskopio.jpg

Πώς μπορούμε να παρατηρήσουμε τον ουρανό και τα αστέρια;

Το τηλεσκόπιο εφευρέθηκε το 1608 στην Ολλανδία από τους Χανς Λιπερσέι, Ζακαρίας Γιάνσεν και Τζέιμς Μέτιους. Τα αρχικά ολλανδικά τηλεσκόπια ήταν όλα διοπτρικά και αποτελούνταν από κοίλο φακό. Πολλά τηλεσκόπια κατασκευάστηκαν στην Ολλανδία το 1608 και έτσι δεν άργησε το επαναστατικό αυτό οπτικό όργανο να διαδοθεί στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Την επόμενη χρονιά, ο Γαλιλαίος, ο οποίος είχε ξεκινήσει να δείχνει τεράστιο ενδιαφέρον για το επίτευγμα αυτό των Ολλανδών κατά τη διάρκεια ταξιδιού στην Βενετία, προσάρμοσε το τηλεσκόπιο για αστρονομικούς σκοπούς χρησιμοποιώντας αποκλίνοντα φακό στη θέση του προσοφθάλμιου φακού. Ο Γαλιλαίος έγινε έτσι ένας από τους πρώτους ανθρώπους που χρησιμοποίησαν το τηλεσκόπιο για αστρονομικές παρατηρήσεις και συνέβαλε σε πολύ σημαντικό βαθμό στην ανάπτυξη των τηλεσκοπίων και της αστρονομίας.

Παρ' όλα αυτά, ο Άγγλος αστρονόμος Thomas Harriot είναι ίσως ο πρώτος αστρονόμος που χρησιμοποίησε τηλεσκόπιο για ουράνιες παρατηρήσεις. Είχε παρατηρήσει τη Σελήνη μέσω τηλεσκοπίου το 1609, πριν από τον Γαλιλαίο.



Βιβλιογραφία:

Brahic André, Τα παιδιά του Ήλιου Eξέλιξη και εξερεύνηση του ηλιακού συστήματος, Εκδόσεις Κάτοπτρο, 2002

Αθανάσιος Δ. Γκίκας, Ο κόσμος των Ελλήνων μαθηματικών
, Δήμος Λαμιέων, 2006

Guth Alan H.,
Το πληθωριστικό σύμπαν Αναζήτηση μιας νέας θεωρίας για τη δημιουργία του σύμπαντος, Εκδόσεις Γκοβόστη, 2001

Hawking Stephen, Το χρονικό του Χρόνου.
Από τη Μεγάλη Έκρηξη έως τις μαύρες τρύπες, Εκδόσεις Κάτοπτρο, 1996

http://www.astronomos.gr

http://www.noa.gr/